Het corona probleem

Het corona probleem

De wereld kraakt en piept onder een vreemd gebeuren: het corona virus of, in medische termen, COVID-19. Het gaat hierbij om een medisch probleem dat dreigt enorme economische en sociale problemen te genereren. Op zich zelf is het feit dat de wereldbevolking geteisterd dreigt te worden door een onbekende ziekte niet nieuw. In de geschiedenis van de mensheid is het vele malen voorgekomen dat wij bedreigt werden door een onbekende ziekte. In de middeleeuwen werden we bijna weggevaagd door de pest, overgebracht door ratten, Columbus bracht uit Amerika syfilis mee, de pokken, de mazelen, polio, sars, mers, de Spaanse Griep, kortom de wereld had zich er bewust van moeten zijn dat vreemde ziekten zomaar uit de lucht kunnen vallen. Waarom gebeurde dat niet? Waarom kunnen virussen zo gevaarlijk zijn? Hoe komen we deze crisis te boven? Wat zullen de gevolgen op korte en lange termijn zijn? Met andere woorden een hoop vragen waarop vaak antwoorden rondzingen die volkomen uit de lucht zijn gegrepen, facebook, twitter en andere social sites staan er vol mee. In deze blog zal ik proberen op al deze vragen een eerlijk antwoord te geven.

Wie ben ik? Ik ben een 79-jarige gedragswetenschapper die decennia lang in tal van landen gewerkt heeft als wetenschapper, maar ook als manager en consultant. Met andere woorden ik weet waar Adam de mosterd vandaan haalt.

De mens kan op tal van manieren ziek worden. Er zijn echter twee hoofdoorzaken: besmetting door een bacterie of door een virus. We zullen eerst kijken wat een bacterie is.

Wat is een bacterie?

Bacteriën zijn eencellige, vaak in kolonies levende, levende micro-organismen. Het DNA bestaat meestal uit één enkel ringvormig chromosoom. Een chromosoom is een drager van van het erfelijk materiaal van een organisme. Bacteriën kunnen zich snel vermeerderen door binair deling. Binaire deling is een heel snelle vorm van voortplanting. Sommige bacteriën kunnen zich elke 20 minuten opdelen. Onder de juiste omstandigheden ontstaan er in tien uur dus een miljard bacteriën uit één bacterie. Bacteriën zijn over het algemeen zo klein, dat zij alleen onder een mocroscoop  zichtbaar zijn. Bacteriën worden bestudeerd in de microbiologie, de medische microbiologie  en de medische bacteriologie. 

Bacteriën zijn bijna overal te vinden. De meeste bacteriën zijn niet schadelijk maar juist onmisbaar voor het leven op aarde en onontbeerlijk voor de gezondheid van plant, dier en mens. De darmflora van de mens, bijvoorbeeld, bestaat voor een belangrijk deel uit bacteriën. De darmflora helpt bij de spijsvertering. Ook houdt de darmflora schadelijke bacteriën tegen en vormt daarmee een deel van de afweer. Ook natuurlijk aanwezige bacteriën op de huid vormen een deel van de afweer. Zuurkool  en yoghurt  danken hun bestaan aan witte kool  en melk   door melkzuurbacterien .

Bacteriën als ziekteverwekkers bij de mens

Vele soorten bacteriën zijn altijd en overal aanwezig. Sommigen zijn nooit problematisch, sommige zijn nuttig, andere kunnen bij ernstige verzwakking of andere speciale omstandigheden tot ziekteverschijnselen leiden zoals bijvoorbeeld cholera, pest, tetanus. Vaak weten wij niet hoe we een bepaalde bacterie binnengekregen hebben. Tegen door bacteriën veroorzaakte ziekten worden meestal antibiotica  gebruikt, een medicijn ooit ontwikkeld in 1928 door Alexander Fleming. Het kwam op de markt onder de naam penicilline. Het werd pas gedurende de Tweede Wereldoorlog een groot succes. In 1943 volgde de ontdekking van streptomycine  dat ook werkzaam was tegen tuberculose  en daarna allerlei daarvan afgeleide middelen. De ontdekking, en toepassing, van antibiotica als penicilline betekende een gigantische doorbraak in de bestrijding van ziekteverwekkende bacteriën. Een probleem is echter wel dat nu, na zo’n 80 jaar, steeds meer blijkt dat ziekten resistent zijn tegen moderne antibiotica.